مىگردد . پشت بوسيله اين زوج ماهيچه است كه مىتواند خميدگى و تا شدن كامل را به طرف جلو انجام دهد . كمر براى خم شدن بجلو و جهت برگشتن به سوى عقب بجز ماهيچه‌هاى حركت‌دهندهء پشت نيازى به ماهيچه ديگر ندارد ، زيرا كمر كه در وسط قرار گرفته است در هنگام خم گشتن و دولا شدن و برگشتن از ماهيچه‌هاى دو طرف پشت پيروى مىكند . فصل بيست و دوم - ماهيچه‌هاى شكم تعداد ماهيچه‌هاى شكم هشت‌تاست كه هريك كار سودمندى انجام مىدهد . كارهاى اين ماهيچه‌ها ازاين‌قرار است : 1 - زور آوردن به محتويات احشاء براى دفع مدفوع و ادرار و همچنين خروج جنين از زهدان . 2 - تقويت حجاب و كمك به آن در موقع انقباض كه تحدب پيدا مىكند . 3 - گرمى بخشيدن به معده و روده بوسيله حرارت خود . يك زوج از اين هشت ماهيچه « 142 » شكم راست و بدون تاريب است و بطور مستقيم از غضروف خنجرى سرازير شده است . تارهاى اين زوج ماهيچه طولى است و به زهار پيوسته است . سر اين تارها بعدا در آنچه با زهار پيوستگى دارد گسترده مىشود . گوهر اين جفت ماهيچه شكم از ابتدا تا انتها گوشتى است . دو ماهيچه ديگر از اين هشت ماهيچه شكم « 143 » ، بطور عرضى با زوج اول متقاطع مىشود و از زير آنها كه در طول سرازير بودند مىگذرد . محل اين دو ماهيچه بالاى غشائى است كه بر تمام شكم گسترش يافته است . تقاطع تارهاى اين دو ماهيچه عرضى با تارهاى آن دو ماهيچه طولى زاويه قائمه‌اى تشكيل مىدهد . ماهيچه‌هاى ديگر شكم عبارتند از دو جفت ماهيچه كه جفتى از آن در طرف راست شكم و جفت ديگر در طرف چپ شكم قرار دارند . هر زوجى از دو ماهيچه مورب تشكيل مىشود كه صليب‌وار باهم تقاطع مىيابند ، بطورى كه يكى از ماهيچه‌ها از لبه دنده رو به شكم ( شرسوف ) به زهار مىرسد و ماهيچه ديگر ، از تهيگاه به خنجرى مىآيد « 144 » و سرهاى اين دو ماهيچه از سوى راست و چپ در زهار بهم مىرسند و سرهاى دو ماهيچه ديگر در خنجرى

--> ( 142 ) - منظور از اين ماهيچه ، Rectus abdominis مىباشد ( 143 ) - Transversus abdominis ( 144 ) - نسخه انگليسى : يكى از ماهيچه‌ها از استخوان خاصره به زائدهء خنجرى و ديگرى از استخوان عانه به سوى دنده‌ها كشيده شده است .